Avrupa Birliği Müslüman Kardeşler'e karşı harekete geçiyor, peki üye ülkeler?

Avrupa Parlamentosu, Washington’ın geçen bir yıldır müttefiklerinden yapmalarını istediği adımı attı. Avrupa hükümetlerine, Müslüman Kardeşler’i dış politika açısından ilginç bir ayrıntı olarak değil, bir güvenlik meselesi olarak ele almaları gerektiğini söyledi.

8 Ekim 2026’da Strazburg’daki milletvekilleri, “İslamcı sızma”ya (Islamist entryism) karşı bir Avrupa Birliği stratejisi oluşturulmasını isteyen ve üye devletleri Müslüman Kardeşler’le bağlantılı kişi ve kuruluşların birliğin terör listesine alınıp alınmaması gerektiğini değerlendirmeye çağıran bir kararı kabul etti. Oylama 381’e karşı 167, 15 çekimser oyla sonuçlandı. Metni, meclisin en büyük grubu olan merkez sağ Avrupa Halk Partisi için Fransız milletvekili Céline Imart kaleme aldı; Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular ise oylama için yoğun biçimde kulis yaptı.

Karar siyasi ağırlık taşıyor, ancak hukuki bağlayıcılığı yok. Hiçbir hükümeti harekete geçmeye zorlamıyor ve ardından herhangi bir harcama kararı da gelmedi. Terör listesine alınması için ulusal bir yargı ya da idari makamın kararı ve Avrupa Birliği Konseyi’nde üye devletlerin oybirliğiyle desteği gerekir. Mücadele şimdi oraya taşınıyor.

Trump yönetimi bu noktaya daha önce ulaştı. Kampanya, Kasım 2025 tarihli bir başkanlık kararnamesiyle başladı; ocak ayında da Hazine ve Dışişleri bakanlıkları, Hamas’ı desteklemekle suçlayarak Müslüman Kardeşler’in Mısır, Ürdün ve Lübnan kollarını listeye aldı. Sudan kolu Mart 2026’da eklendi.

Hazine Bakanlığı ardından Avrupa’nın içine uzandı: Terörle mücadele araştırmacısı Robin Simcox’un incelemesine göre, ocak ayında İngiltere merkezli aktivist Zaher Birawi’ye, temmuzda ise Müslüman Kardeşler Genel Sekreterliği’nin genel sekreteri olarak tanımladığı Mahmoud al-Abyari’ye yaptırım uyguladı. Birawi suçlamaları reddediyor; al-Abyari ise hakkındaki tanımlamayı yanlış olarak nitelendirdi.

Paris de paralel hareket etti. Müslüman Kardeşler’in Fransa içindeki etkisine dair hükümetin 2025’te hazırlattığı raporun ardından, Ulusal Meclis ocak ayında AB’nin hareketi listeye almasını isteyen kendi kararını kabul etti. Strazburg oylamasından günler sonra, Başkan Donald Trump’ın Arap ve Afrika işlerinden sorumlu kıdemli danışmanı Massad Boulos kararı kamuoyu önünde memnuniyetle karşıladı.

Avrupa istihbarat servisleri, Müslüman Kardeşler’in kıtadaki varlığını yıllardır anlatıyor. Avusturya, Belçika, Fransa, Almanya, Hollanda, İspanya ve İsveç’teki güvenlik servislerinin kamuya açık değerlendirmelerini bir araya getiren 2023 tarihli bir derleme, geniş bir mutabakat tespit etti: gizli, hiyerarşik bir çekirdek kadro, gizli tutulan üyelik ve resmen bağımsız camiler, hayır kurumları, öğrenci grupları ile gençlik yapılarından oluşan bir halka. Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki iç istihbarat dairesi bu stratejiyi “aşağıdan İslamlaştırma” diye adlandırıyor.

Ancak aynı servisler, hareketi terörist olarak nitelemekten kaçındı. Hiçbir Avrupa devleti onu listeye almadı ve derlemenin yazarı Lorenzo Vidino, hareketi sorunlu bulmakla birlikte şiddet dışı olarak değerlendiriyor. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez bile ocak ayında milletvekillerini Müslüman Kardeşler’in bir terör hareketi olmadığı konusunda uyardı. “Sorunlu” ile “terörist” arasındaki mesafe, Konsey’in tam da zorlanacağı yer. Terör listeleri yargı denetiminden geçmek zorundadır ve Avrupa mahkemeleri daha önce, ulusal makamların kararları yerine basın haberlerine dayanan listeleri iptal etmişti.

Metnin en erken etkisi para alanında görülebilir. Milletvekilleri, Komisyon’un Müslüman Kardeşler’le bağlantılı gruplara hibeleri durdurmasını ve bu tür gruplara yönelik yabancı finansmanın kamuya açıklanmasını istiyor. Ayrıca 1996’da kurulan, genç aktivistlere eğitim veren ve Müslüman karşıtı ayrımcılığa karşı kampanya yürüten Brüksel merkezli bir ağ olan Forum of European Muslim Youth and Student Organizations’ı (Avrupa Müslüman Gençlik ve Öğrenci Örgütleri Forumu) özellikle işaret ediyor. Kararda, Forum of European Muslim Youth and Student Organizations’ın Avrupa Birliği kurumsal toplantılarına alınmaması ve Avrupa Birliği’nin kayıtlı lobiciler veri tabanı olan Transparency Register’dan (Şeffaflık Sicili) çıkarılması isteniyor. Grup, Müslüman Kardeşler’le herhangi bir bağı olduğunu uzun süredir reddediyor.

Avrupa Halk Partisi’nin bütçe denetimi sözcüsü, Çek milletvekili Tomáš Zdechovský, 8 Ekim’deki oylama öncesinde talebi net biçimde dile getirdi: “AB parasını kimin, ne kadar ve hangi programlar aracılığıyla aldığını bilmemiz gerekiyor.”

Washington’da bazı analistler, transatlantik işbirliği için bir fırsat doğduğunu görüyor. Bir uygulamalı politika araştırma kuruluşunun önerisi, Dışişleri ve Hazine bakanlıklarının şüpheli mali akışlar, liderlik ve aracı kişiler konusunda Avrupalı makamlarla kalıcı bir bilgi alışverişi mekanizması kurmasını öngörüyor.

İtirazlar daha çok Sosyal Demokratlar, Yeşiller ve Sol’dan gelirken, merkezdeki Renew grubu metni destekledi. Eleştirmenler, metnin Müslüman Kardeşler’in çok ötesine geçerek daha genel anlamda Müslüman sivil toplum ve ırkçılık karşıtı kuruluşları da kapsadığını savunuyor. Maltalı İşçi Partili milletvekili Alex Agius Saliba, kararın adında Müslüman Kardeşler geçse de içeriğinin çok daha geniş bir İslami dernekler yelpazesine uzandığını ileri sürdü. Bir köşe yazısı, oylamayı Avrupa’daki merkez sağın Müslümanlarla ilgili konularda aşırı sağa kaydığının kanıtı diye yorumladı.

Imart bu suçlamaya yanıt vermeye çalışarak inançla siyasi ideolojinin birbirinden ayrı tutulması gerektiğinde ısrar etti. Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular grubundan Belçikalı milletvekili Assita Kanko da benzer bir görüşü savunarak, siyasal İslamcılığa karşı çıkmanın sıradan Müslümanları hedef almak değil, onları köktendinci baskıdan korumak anlamına geldiğini ileri sürdü.

Simcox’un Avrupa hükümetlerine tavsiyesi istihbaratla başlıyor. Ona göre her ülkenin güvenlik servisleri, kendi ülkelerinde Müslüman Kardeşler ağına kimlerin dahil olduğunu tespit etmeli ve bu tabloyu komşularıyla ve Washington’la paylaşmalı. Hamas’a kaynak toplamak için paravan işlevi gören hayır kurumları kapatılmalı. Hiçbir terör yasasını ihlal etmeyen çok daha geniş aktivist kitlesi içinse, onların mesajına ve devşirme faaliyetlerine karşı ayrı bir plan çağrısı yapıyor.

Bu son unsur muhtemelen en önemlisi. Avrupa, yirmi yılını Müslüman Kardeşler’in bir terör hareketi olup olmadığını tartışarak geçirdi; kanıtların hiçbir zaman sonuca bağlamadığı bir tartışma. Daha yanıtlanabilir bir soru şu: Müslüman Kardeşler’le bağlantılı yapılar kamu kaynaklarından yararlanmalı ve etkilemeye çalıştıkları kurumlara ayrıcalıklı erişim imkanına sahip olmalı mı?

Strazburg yanıtını verdi. Hem bütçeyi hem de terör listesini kontrol eden 27 hükümetin o kapıyı kapatmakta uzlaşıp uzlaşmayacağı ise tamamen başka bir mesele.