Kuveyt gençlerin önünü açmaktan daha ne kadar kaçınabilir?

Kuveyt genç bir ülke; vatandaşlarının büyük bölümü 35 yaşın altında. Kuveyt, gençlerin eğitimine milyarlarca dolar yatırım yapıyor. Eğitimli, dijital dünyaya bağlı, girişimcilikte, mesleki ağlarda, gönüllülükte ve kamusal tartışmalarda etkin olan genç Kuveytliler, ülkelerinin geleceğini şekillendirecek beceri ve hedeflere sahip. Ne var ki siyasi kurumlar, ekonomik öncelikler ve üst düzey atamalar üzerindeki etkileri sınırlı kalıyor. Asıl mesele, gençleri yalnızca liderliğe hazırlamak değil, bu liderliği kullanmalarına imkân tanıyacak kurumları oluşturmaktır.

Kuveyt Üniversitesi’nin öğrenci seçim kuralları, akademik yeterlilik koşullarını düzenliyor ve kampanya mekânları, etkinlikleri ve materyalleri için önceden onay alınmasını zorunlu kılıyor. Eylül 2024’te üniversite, Kamu Üniversiteleri Konseyi’nin talimatıyla, usulsüzlük şikâyetlerinin ardından kamu yükseköğretim kurumlarının tamamında öğrenci seçimlerinin askıya alındığını duyurdu. Konsey, öğrencileri bunun yerine bilimsel, sportif, sosyal ve kültürel faaliyetlere yönelmeye çağırdı. Bu faaliyetler beceri kazandırsa da seçim, kampanya yürütme, koalisyon kurma ve hesap verebilirlik deneyiminin yerini tutamaz. Tarihsel olarak öğrenci seçimleri, genç Kuveytlilere siyasi akımları tartışma, çatışan çıkarları müzakere etme ve beklentilerini dile getirme imkânı sunuyordu. Seçimlerin askıya alınması, siyasi katılımın bir kanalını daralttı.

Dijital platformlar, genç Kuveytlilere konut, istihdam, kamu hizmetleri ve siyasi reform konularını tartışacakları bir zemin sağlıyor; ancak bu eleştiriler, devletin fazla hassas saydığı ve yorumuna göre belirlediği yasal sınırları aştığında çevrim içi katılım hukuki riskler taşıyabiliyor. Ortaya çıkan belirsizlik otosansürü besliyor ve gençleri kararları sorgulamaktan, kolektif biçimde örgütlenmekten ya da hesap sormaktan caydırıyor; böylece sivil katılımı ve kurumlara duyulan güveni zayıflatıyor.

Siyasi katılım, ağlara, bilgiye, kaynaklara ve karar vericilere erişime de bağlı. Köklü siyasi aileler, iş çevreleri, toplumsal ilişkiler ve idari hiyerarşiler mentorluk ve mesleki fırsatlar sunabiliyor. Resmî siyasi partilerin bulunmayışı ve tek devredilemez oy sistemi, kişiselleşmiş kampanya yürütmeyi teşvik ediyor. Ancak bu tür yerleşik ağlardan yoksun genç profesyoneller çoğu zaman yapısal dezavantajlarla karşılaşıyor.

Mali eşitsizlikler bu dezavantajları pekiştiriyor. Kampanya yürütmek, seçmen tabanı oluşturmak, seçmeni harekete geçirmek ve yerleşik ağlarla rekabet edebilmek için kaynak gerektiriyor. Varlıklı aileler, aşiret ağları ve bütünlüklü siyasi bloklar, yoksul kesimlerden gelen bağımsız adaylara kıyasla kaynaklarını birleştirip desteği çok daha etkili biçimde seferber edebiliyor. 2024’te mevcut milletvekillerinin yüksek oranda yeniden seçilmesi, var olan siyasi ve mali avantajların kendini nasıl yeniden ürettiğini bir kez daha gösteriyor. Mesele, siyasi kaynaklara erişimdeki eşitsizlik; bu da katılımı yeni fikirlerin, yetkinliğin ve kamuoyu desteğinin yarışı olmaktan çıkarıp servet ve ilişkilerin ayrıcalığı haline getiriyor. Kuveyt üzerine yapılan güncel akademik çalışmalar, toplumsal sınıfı siyasi katılımın başlıca belirleyicisi olarak saptıyor; harcama sınırlarına, şeffaf kampanya finansmanına ve daha güçlü seçim denetimine duyulan ihtiyaca işaret ediyor.

Kuveyt’te gençliğin gelişimine yönelik, girişimciliği, liderliği ve istihdam edilebilirliği destekleyen Loyac, INJAZ Kuwait ve Kuveyt Gençlik Konseyi gibi birçok kuruluş var. Bu çabalar değerli bir zemin sunsa da gençlerin politika yapımı üzerinde anlamlı bir etki kurabilmesi gerekiyor. Kuveyt, 10 Mayıs 2024’te Ulusal Meclis’i feshetti ve bazı anayasal hükümleri askıya aldı. Hükümet bu adımları, kurumsal işlevsizliği gidermek ve ulusal çıkarları korumak için gerekli olduğu gerekçesiyle savundu. Gerekçe haklı olabilir; ancak gençler açısından seçimle temsil yoluyla yasama sürecini etkileme imkânlarını daralttı. Genç Kuveytli kadınlar söz konusu olduğunda zorluklar; erkek egemen siyasi ağlarda yol almayı, kültürel beklentileri ve kurumsal engelleri de kapsıyor. Gençlerin katılımının önündeki bu tür engeller, kapsayıcı yönetişimi ve sürdürülebilir kalkınmayı zayıflatma riski taşıyor.

1991’de ABD öncülüğünde gerçekleşen Kuveyt’in kurtarılması, ortak güvenlik çıkarlarına dayanan bir ortaklığı pekiştirdi. Ancak bugün İran’ın Kuveyt’in petrol, su ve havalimanı altyapısına ve ülkedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırılarına tanık olan Kuveyt gençliği arasında bu duygusal bağ zayıflayabilir. Bu da Washington’ın ilişkilerini Kuveyt’in seçkinleri, üst düzey siyasi ve güvenlik muhataplarıyla sınırlı tutmayıp genişletmesini gerektiriyor. Daha fazla üniversite değişim programı, teknik iş birliği, siber güvenlik ortaklıkları, girişimcilik programları ve mesleki ağlar aracılığıyla gençlerle temas kurma imkânlarını geliştirmesi şart.

Kuveyt açısından mevcut çatışma, ülkenin jeostratejik ve jeoekonomik kırılganlıklarını ve kısıtlı tarafsızlığın sınırlarını gözler önüne seriyor. Önümüzdeki yol, ölçülebilir reformları, okuldan işe geçişi güçlendiren mekanizmaları ve genç profesyonellerin kamu politikasını şekillendirip değerlendirebileceği resmî düzenekleri içeren; ulusal hedeflerle kuşak beklentilerini dengeleyen daha sürdürülebilir bir yaklaşıma işaret ediyor. Kuveyt gençliğinin “masada bir sandalyeye” ihtiyacı var. Soru, genç Kuveytlilerin liderlik edip edemeyeceği değil; himayecilik ve yerleşik ağlarla şekillenmiş bir siyasi sistemin onlara iktidarı paylaşacak bir alan açıp açmayacağıdır.